S7-300 için Ekim 2025'te ne değişti?
SIMATIC S7-300 ve ET 200M ailesi 1 Ekim 2025'ten beri Siemens'in PM410 aşamasında, yani tip sonlandırma (type discontinuation) durumunda. Ürünler artık yeni proje ya da genişleme için satılmıyor, yalnızca yedek parça miktarlarında veriliyor. Siemens bu aileyi Ekim 2023'te ürün çıkış aşamasına (PM400) almıştı. Yerini alan ürünler S7-1500 CPU'ları ile ET 200MP ve ET 200SP I/O sistemleridir.
Pratikte üç şey değişti:
- Yeni alım ve genişleme dönemi bitti. Mevcut bir hatta modül eklemek ya da aynı makinenin bir kopyasını S7-300 ile kurmak artık planlanabilir bir seçenek değil.
- Parça yalnızca yedek parça olarak gelir. Arızalı bir modülü bire bir değiştirmek için parça alınabilir, ama stok ve teslim süresi garanti değildir.
- Fiyatlar yükseliyor. Önceki ürün çıkışlarında olduğu gibi depolama, üretim ve lojistik maliyetleri gerekçesiyle yedek parça fiyatlarında belirgin bir artış bekleniyor.
S7-300 yedek parçası ne zamana kadar bulunur?
Siemens, S7-300 ürün sayfasında S7-300/ET 200M ailelerinin 2033'e kadar temin edilebileceğini yazıyor. Bu tarih, sektör kaynaklarının aktardığı kuralla da örtüşüyor: Siemens on yıllık yedek parça taahhüdünü ürün çıkış duyurusundan (PM400) itibaren sayar, yani Ekim 2023'e on yıl eklenir.
İki uyarıyı atlamayın. "Temin edilebilir" olması, parçanın bugünkü fiyatla ve bugünkü teslim süresiyle bulunacağı anlamına gelmez. Ayrıca durum ve tarihler sipariş numarasına göre değişebilir. Tek bir tarihe güvenmek yerine, hattınızdaki her kritik modülün güncel durumunu Siemens'in çevrim içi kataloğundan (Industry Mall) ve Industry Online Support duyurularından kontrol edin.
S5'in durumu ne?
SIMATIC S5 için artık konuşulacak bir takvim kalmadı. Siemens'in çevrim içi kataloğunda S5 modülleri PM500, yani ürün ömrünün ve desteğin sona erdiği durumda görünüyor; modüle göre bu durum 2013 ile 2022 arasında başlamış. Sektör kaynakları da Siemens'in S5 için artık yedek parça ve onarım hizmeti vermediğini yazıyor. Bugün S5 parçası yalnızca ikinci el ve revizyonlu parça piyasasında bulunur.
S5 ile çalışan bir hat genellikle bir de bilgi riski taşır. Programı yazan kişi çoktan ayrılmıştır, STEP 5 okuyabilen bakımcı azdır ve programa bağlanmak için gereken eski programlama cihazı ve yazılımı her fabrikada yoktur. Arıza anında hattın ne kadar duracağını, rafta test edilmiş bir yedeğin olup olmaması belirler.
Yedek mi stoklamalı, şimdi mi geçmeli?
Cevap üç şeye bağlıdır: hattın ne kadar kritik olduğuna, elinizdeki program yedeğinin ve dokümantasyonun durumuna ve önünüzdeki planlı duruşlara. Aşağıdaki tablo bir başlangıç çerçevesi sunar.
| Durumunuz | Makul yol |
|---|---|
| Hat durursa müşteriye sevkiyat durur, üretimi başka hatta kaydırma imkânı yok | Geçişi ilk uygun planlı duruşa koyun; o güne kadar kritik modüllerin test edilmiş yedeğini tutun |
| Makine birkaç yıl içinde zaten devreden çıkacak | Test edilmiş yedek stoklamak çoğu zaman yeterli |
| Aynı CPU ve modüller birçok makinede var | Ortak bir yedek havuzu kurun, geçişi makine makine planlayın |
| Güncel ve doğrulanmış program yedeği yok | Hangi yolu seçerseniz seçin, ilk iş yedek almak ve belgelemek |
| Önümüzdeki 12 ayda yeterince uzun bir duruş yok | Mühendisliği şimdi bitirin, geçişi ilk uzun pencereye bağlayın |
| Hatta kapasite artışı ya da değişiklik planlanıyor | Değişikliği S7-300 üzerine kurmayın, geçişle birleştirin |
Bir kural: yedek, ancak test edildiyse yedektir. Rafta duran ama hiç denenmemiş bir CPU ya da ikinci el bir modül arıza gecesi çalışmazsa, elinizde aslında hiçbir şey yok demektir.
Geçiş adım adım nasıl yapılır?
PLC geçişi dört işten oluşur: mevcut durumu kayıt altına almak, yeni donanımı eşleştirmek, programı taşımak ve hepsini duruştan önce test etmek. Siemens'in kendi geçiş kılavuzları da aynı sırayı önerir: önce envanter ve analiz, sonra strateji ve geri dönüş planı, en son devreye alma.
- Yedek ve dokümantasyon. Çalışan CPU'daki programın online yedeğini alın ve elinizdeki proje dosyasıyla karşılaştırın. Pano şemalarını sahadaki gerçek kablajla karşılaştırarak kontrol edin.
- I/O listesi. Her giriş ve çıkışı adresi, sinyal tipi, bağlı saha cihazı ve klemens numarasıyla listeleyin. Projenin omurgası bu listedir.
- Donanım eşleştirme. S7-300 CPU'nun yerine uygun S7-1500 CPU'yu, merkezi I/O için ET 200MP'yi, dağıtık I/O için ET 200SP'yi seçin. Siemens'in eşleştirme tabloları bir başlangıç noktasıdır; gerilimi, akımı ve kanal sayısını modül modül doğrulayın. S7-300 modülleri S7-1500 rafına takılmaz, ama Siemens'in arayüz modülü adaptörleri (Interface Module Adapter) mevcut ön konnektör kablajını yeni modüllere bağlamayı sağlar. Uyumlu uzak ET 200M istasyonları ilk aşamada yerinde kalabilir.
- S7-300 programının taşınması. STEP 7 V5.x'te hatasız derlenen bir proje TIA Portal'a taşınır, ardından "Migrate to S7-1500" işleviyle yeni CPU'ya aktarılır. Donanım yapılandırması ve program blokları aktarılır. Bazı sistem fonksiyonları ve mesaj blokları (örneğin ALARM_S) S7-1500'de desteklenmez, FM modüllerinin yerini teknoloji nesneleri alır ve MPI arayüzü yoktur. Bunlar elle düzeltilir ve taşınan program mutlaka test edilir.
- S5 programının taşınması. Siemens'in önerdiği yol önce STEP 7 V5.5'teki S5/S7 dönüştürücüsü, sonra TIA Portal'dır. Dönüştürücü kodun büyük kısmını aktarır, ama IEC karşılığı olmayan komutları yorum satırına çevirip hata olarak işaretler. DB0, DB1, DX0 gibi sistem bloklarının işlevi donanım yapılandırmasına taşınır, OB110'dan sonraki özel OB'ler yeniden yazılır. Pratikte S5 geçişi bir dönüştürme değil, mühendislik işidir; birçok projede programı yapısal olarak yeniden yazmak, dönüştürülmüş kodu temizlemekten daha hızlı ve daha güvenlidir.
- HMI ve sürücüler. MPI ya da PROFIBUS üzerinden bağlanan eski operatör panelleri, haberleşme ve mesaj yapısı değiştiği için genellikle yenilenir. Aynı soruyu sürücüler için de sorun: MASTERDRIVES gibi ömrünü tamamlamış sürücü ailelerinde de aynı yedek parça sorunu vardır.
- Duruştan önce test. Program S7-PLCSIM ya da S7-PLCSIM Advanced ile donanım olmadan bilgisayarda çalıştırılır ve senaryolar tek tek denenir. Yeni pano atölyede I/O testinden geçer. Hedef, sahaya yalnızca montaj, bağlantı ve sinyal kontrolü için gitmektir.
- Planlı duruşta geçiş. Türkiye'de bu pencereler genellikle bayram tatilleri, yıl sonu ve yaz duruşudur. İş planı saat saat yazılır, geri dönüş saati de baştan belirlenir.
- Devreye alma ve teslim. Önce sinyaller tek tek kontrol edilir, sonra makine ürünsüz çalıştırılır, en son gerçek ürünle üretime geçilir. Teslimde güncel proje dosyası, I/O listesi, pano şemaları ve programın yedek kopyası birlikte verilir.
Tek duruşta mümkün mü?
Çoğu S7-300 geçişinde evet. S5 geçişlerinde ise ancak mühendislik ve testlerin tamamı duruştan önce bittiyse mümkündür. Duruş penceresi programı yazmak için değil, önceden test edilmiş bir sistemi yerine takmak için kullanılır.
Riski azaltan iki araç vardır. Birincisi aşamalı geçiştir: Siemens'in S7-300 kılavuzu, önce CPU'yu değiştirip uyumlu çevre birimlerini yerinde bırakmayı ve ET 200MP ya da ET 200SP'ye tam geçişi ikinci bir adıma bırakmayı açıkça bir seçenek olarak anlatır. İkincisi geri dönüş planıdır: eski CPU ve modüller atılmaz, etiketlenip rafa konur. Yeni sistem belirlenen saate kadar üretime hazır olmazsa eski sisteme dönülür.
Emniyet programları ayrı bir konudur. S7-300F'teki bir emniyet programı S7-1500F'e taşınıp derlendiğinde programın toplam F imzası değişir ve Siemens'in de belirttiği gibi emniyet programının yeniden kabulü gerekir. Bu doğrulamayı takvime baştan koyun.
Geçişlerde en sık nerede yanılınır?
- Belgelenmemiş değişiklikler. CPU'da çalışan program, elinizdeki proje dosyasıyla aynı olmayabilir. Yıllar içinde sahada yapılan küçük değişiklikler ancak online karşılaştırmayla ortaya çıkar.
- Unutulan saha cihazları. Panonun dışındaki bir sensör, bir ölçüm cihazı ya da başka bir makineden gelen tek bir sinyal I/O listesinde yoksa, eksikliği devreye alma gecesi ortaya çıkar.
- Haberleşme ortakları. PLC'nin haberleştiği diğer PLC'ler, robotlar, SCADA, barkod okuyucular ve eski seri bağlantılar tek tek listelenmelidir. MPI ve SINEC L1 gibi eski ağlar S7-1500'de yoktur.
- Emniyet devreleri. Acil stop, kapı kilitleri ve ışık perdeleri yeni sistemde tek tek denenmeden hat üretime alınmamalıdır.
- Geri dönüş planının olmaması. Pazartesi sabahı ne yeni ne de eski sistem çalışabiliyorsa, duruş artık planlı değildir.
Kontrol listesi
| Adım | Hazır olması gereken | Ne zaman |
|---|---|---|
| Program yedeği | Online yedek ve proje dosyasıyla karşılaştırma | İlk hafta |
| I/O listesi | Adres, sinyal tipi, saha cihazı, klemens | Mühendisliğin başında |
| Haberleşme listesi | Ağlar, ortak cihazlar, protokoller | Mühendisliğin başında |
| Donanım listesi | S7-1500 CPU, ET 200MP / ET 200SP, adaptörler, HMI, sürücüler | Teslim sürelerine göre, erken |
| Program | Taşınmış ya da yeniden yazılmış, derlenmiş, gözden geçirilmiş | Duruştan önce |
| Simülasyon testi | PLCSIM ile senaryo testleri | Duruştan önce |
| Pano testi | Atölyede I/O testi | Duruştan önce |
| Emniyet doğrulaması | Doğrulama planı ve formlar | Duruş planının içinde |
| Duruş planı | Saat saat iş planı, sorumlular, geri dönüş saati | Duruştan en az iki hafta önce |
| Teslim | Güncel proje, şemalar, I/O listesi, yedek kopya | Devreye almadan sonra |
Piot nasıl yardımcı olur?
SIMATIC S5 sistemlerini S7-1500'e taşıyor, ömrünü tamamlamış sürücüleri güncel serilerle değiştiriyoruz. Kapsamı PLC modernizasyonu sayfasında anlattık; geçişten sonra da PLC, HMI ve SCADA servisimizle 7/24 destek veriyoruz. İlk adım ücretsiz keşif ziyaretidir: panonuzu ve programınızı birlikte inceler, "yedek mi, geçiş mi?" sorusunu sahadaki verilerle cevaplarız.
Kaynaklar
- Eichler: Siemens SIMATIC S7-300 / ET 200M: type discontinuation (P.M410) effective October 2025 (PM410 tarihi, yalnızca yedek parça miktarında satış, fiyat artışı, halef ürünler)
- Siemens: SIMATIC S7-300 ürün sayfası (S7-300/ET 200M ailelerinin 2033'e kadar temin edilebilirliği)
- Siemens Industry Online Support: Information about the product phase-out of S7-300 / ET 200M components, doküman no. 109809890 (resmî ürün çıkış duyurusu)
- Siemens Industry Mall: CPU 315-2 PN/DP, 6ES7315-2EH14-0AB0 (PM400, 01.10.2023)
- Patti Engineering: Siemens Control Systems: Understanding Product Lifecycles (PM300 ile PM500 arası aşamalar, PM400'den sayılan on yıllık yedek parça taahhüdü)
- Siemens Industry Mall: SIMATIC S5 dijital giriş modülü, 6ES5431-7LA11 (PM500, 01.10.2022)
- Siemens Industry Mall: SIMATIC S5 modülü, 6ES5308-3UC11 (PM500, 01.10.2013)
- BVS Electronics: So that your machinery and systems will still be intact tomorrow (Siemens'in S5 için yedek parça ve onarımı bırakması)
- Foxmere: Siemens S5 reaches end of life status (S5 ve MASTERDRIVES)
- Siemens: Leitfaden zur Migration von SIMATIC S5 Projekten nach SIMATIC S7-1500 und TIA Portal, doküman no. 105106251 (S5/S7 dönüştürücü, elle yeniden kurulması gereken bloklar, SINEC L1)
- Siemens: Leitfaden zur Migration von SIMATIC S7-300/S7-400 nach SIMATIC S7-1500 und TIA Portal, doküman no. 109478811 (geçiş aşamaları, çevre birimlerini yerinde bırakma, MPI, teknoloji nesneleri)
- Siemens K.K.: S7-300'den S7-1500'e geçiş kılavuzu, TIA Portal (Japonca) (taşınan ve taşınmayan öğeler, ALARM_S)
- Siemens: Interface Module Adapter for SIMATIC S7-300 / S7-400 (mevcut kablajla S7-1500'e geçiş)
- Siemens: Migrating a Safety Program to TIA Portal, doküman no. 109475826 (F imzası ve yeniden kabul)
- Siemens: S7-PLCSIM Advanced (S7-1500 programını donanımsız çalıştırma)