Robot çoğu zaman haber vererek durur
Aşınmadan kaynaklanan robot arızaları genellikle önceden işaret verir: redüktörden gelen yeni bir ses, el terminalinde haftalardır duran bir düşük pil uyarısı, bilekte kılıfı açılmaya başlamış bir kablo paketi, tozdan tıkanmış bir kontrol kabini fanı. Bu işaretleri kimse takip etmezse arıza üretimin ortasında ortaya çıkar.
Sahada tanıdık senaryolar şunlardır. Pil uyarısı aylarca onaylanıp geçilir, bir hafta sonu elektrik kesilir ve pazartesi sabahı robot eksen konumlarını bilmeden açılır. Kaynak robotunun bileğindeki kablolar döne döne yıpranır, aralıklı hatalar başlar ve kimse nedenini bulamaz. Redüktör yağı robot kurulduğundan beri hiç değiştirilmemiştir. Programın tek yedeği işten ayrılan bir çalışanın bilgisayarındadır.
Plansız bir duruşun maliyeti tamir bedelinden ibaret değildir: duran hat, fazla mesai, geciken sevkiyat ve otomotiv yan sanayiinde müşterinin hattını durdurma riski de buna eklenir. Planlı bakımda ise parça önceden hazırdır ve iş sizin belirlediğiniz bir duruşta yapılır.
Robot bakımında neler yapılır?
Bakımda 30'dan fazla kontrol noktasına bakıyoruz. Bunlar şu ana gruplarda toplanır:
- Redüktörler ve mekanik: Redüktör yağı ya da gresi, robot üreticisinin belirttiği aralıkta ve tipte değiştirilir. Eksenlerde boşluk, anormal ses ve titreşim kontrol edilir. Mekanik stoplarda çarpma izi olup olmadığına bakılır; çarpmada ezilen bir stop değiştirilmelidir.
- Yedek piller: ABB robotlarında yedek pil, elektrik kesikken eksenlerin konum bilgisini korur. Bu pil kontrol kabininde değil, robotun üzerindeki SMB (seri ölçüm kartı) kartına bağlıdır. Pil biterse robot, elektrik geldiğinde konumunu bilmez; eksenleri senkronizasyon işaretlerine getirip tur sayaçlarını yeniden güncellemek gerekir. Pili uyarı ilk çıktığında değiştirmek, bu işi pazartesi sabahına bırakmamak demektir. KUKA kontrol kabinlerinde de aküler vardır, ama görevleri farklıdır: elektrik kesildiğinde robot kontrolcüsünün kontrollü biçimde kapanmasını sağlarlar. Bu aküler de belirli aralıklarla değiştirilir.
- Kablo demeti ve hortum paketi (dress pack): Robotun içinden geçen kablo demeti ve dışarıdan torca ya da tutucuya giden enerji ve hortum paketi. Kaynak robotlarında bilek bölgesindeki paket sürekli döndüğü için hızlı aşınır. Kılıf yırtıkları, sürtünme izleri ve gevşek bağlantılar aranır.
- Frenler: Motor frenlerinin, enerji kesildiğinde ya da acil stopta robot kolunu tutup tutmadığı kontrol edilir.
- Kontrol kabini: Fanlar ve filtreler temizlenir ya da değiştirilir. Kaynak atölyelerinde metal tozu soğutmayı engeller, sürücüler ısınır ve ısıdan kaynaklanan arızalar artar. Bağlantılar, acil stop ve emniyet devresi de kontrol edilir.
- El terminali: FlexPendant ya da smartPAD'in kablosu, dokunmatik ekranı, onay butonu ve acil stop butonu test edilir.
- Yazılım ve yedekler: Robot programlarının ve sistemin tam yedeği alınır, robot kontrolcüsünün hata kayıtları okunur. Tekrarlayan bir hata, henüz robotu durdurmamış bir arızanın habercisi olabilir.
- Rapor: Her robot için bulgular, değişen parçalar ve bir sonraki bakımda değişmesi önerilen parçalar yazılı olarak teslim edilir.
Bir sınırı da söyleyelim: bakım her arızayı önlemez. Bir çarpma, hatalı kullanım ya da şebekedeki bir dalgalanma bakımlı bir robotu da durdurabilir. Bakım, aşınmadan kaynaklanan arızaları önceden görmeyi ve tekrarlayan sorunları hata kayıtlarından yakalamayı sağlar.
Bakım aralığı nasıl belirlenir?
Robot üreticisi bakım planını çalışma saatine ve takvime göre verir. Ağır yük, yüksek hız, sıcak ya da tozlu ortam ve üç vardiyalı çalışma bu aralığı kısaltabilir. İlk ziyarette robotun toplam çalışma saatini robot kontrolcüsünden okur, varsa eski bakım kayıtlarına bakar ve her robot için ayrı bir plan çıkarırız.
Redüktör yağı değişimi gibi uzun süren işleri bayram, yıl sonu ya da yaz duruşlarına denk getiririz. Böylece yağ, pil ve kablo paketi gibi malzemeler de duruştan önce hazır olur.
Hangi robotlara bakım yapıyoruz?
ABB ve KUKA robotlarına bakım yapıyoruz. Kontrolcü nesli de önemlidir: ABB'de S4C+, IRC5 ve OmniCore, KUKA'da KR C2, KR C4 ve KR C5.
Bakımda değişmesi gereken bir parça çıkarsa robot yedek parça ve kart ve sürücü tamiri tarafında da aynı ekip ilgilenir. Yakın zamanda ikinci el robot aldıysanız, ilk iş geçmişi bilinmeyen robotun tam bakımını yapıp bakım takvimini sıfırdan başlatmaktır.
Nasıl ilerliyoruz?
- Envanter: Robotların modeli, robot kontrolcüsünün tipi, seri numarası, çalışma saati ve son bakım tarihi listelenir.
- Plan: Bakım tarihleri duruş pencerelerinize göre belirlenir; yağ, pil ve olası parçalar önceden hazırlanır.
- Bakım: Sahada yapılır.
- Rapor: Bulgular, fotoğraflar ve önerilen işler.
- Takip: Bir sonraki bakım tarihi belirlenir. Bakım anlaşması yaparsanız takvimi biz takip ederiz.
Sık sorulan sorular
Bakımı kendi ekibimiz yapamaz mı? Fan filtresi temizliği ve kablo paketinin gözle kontrolü gibi işler bakım ekibinizin rutininde yer alabilir. Redüktör yağı değişimi, pil değişiminden sonra tur sayacı güncellemesi ve fren testi ise üreticinin prosedürünü bilen biri tarafından yapılmalıdır. Bakım sırasında ekibinizin de yanımızda olmasını öneririz.
Bakım sırasında robot ne kadar durur? Robotun büyüklüğüne ve o bakımda yağ değişimi yapılıp yapılmayacağına bağlıdır. Bu yüzden uzun işleri planlı duruşlara, kısa kontrolleri ara bakımlara bırakırız.
Robotumuz garanti kapsamında; bakımı kim yapmalı? Garanti koşullarını robotun satıcısıyla birlikte kontrol edin. Bazı garanti sözleşmeleri bakımın belirli bir firma tarafından yapılmasını şart koşar.