Bu sözlük nasıl hazırlandı?
Tanımları Piot Mühendislik Teknik Ekibi kontrol etti. Her tanım tek başına okunduğunda anlaşılacak şekilde, bir ila üç cümleyle yazıldı. Terim olarak fabrikada gerçekten kullanılan kelimeyi seçtik: sahada yabancı kökenli bir kelime yerleşmişse (fikstür, TCP, PLC, OEE gibi) onu kullandık ve diğer karşılıklarını yanına ekledik.
Tanımlar genel bilgi verir; bir standardın, yönetmeliğin ya da robot üreticisinin kılavuzunun yerine geçmez. Mevzuat ve ürün yaşam döngüsü bilgileri Ekim 2026 itibarıyla günceldir.
Robot hücresi ve robotlar
Robot tiplerini, taşıma kapasitesi ve tekrarlanabilirlik gibi temel özellikleri ve bir robotu çalışan bir hücreye dönüştüren takımları, el terminallerini ve programlama yöntemlerini kapsar.
- Altı eksenli robotİngilizcesi: Six-axis robot
- Altı eksenli robot, altı döner mafsalı sayesinde takımını çalışma alanı içindeki bir noktaya götürüp orada takımın açısını da serbestçe ayarlayabilen endüstriyel robottur. Kaynak, paletleme, makine besleme ve montajda en yaygın robot tipidir.
- Diğer adları: 6 eksenli robot, mafsallı robot, endüstriyel robot, articulated robot
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- Anahtar teslimİngilizcesi: Turnkey
- Anahtar teslim, bir makine veya sistemin tasarımdan montaja, devreye almadan eğitime kadar tek bir yüklenici tarafından teslim edildiği ve müşterinin çalışır durumda devraldığı proje şeklidir. Arayüzlerin ve sözleşmedeki performans hedefinin sorumluluğu tek bir firmada toplanır.
- Diğer adları: anahtar teslim proje, anahtar teslim sistem, turnkey
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- Cobotİngilizcesi: Cobot
- Cobot, insanla aynı alanda çalışabilmesi için kuvvet ve hız sınırlama gibi emniyet fonksiyonlarıyla tasarlanmış robottur. Güncel ISO 10218:2025 standardı güvenliği robota değil uygulamaya bağlar: robotun cobot olması yetmez, takımı, parçası ve hareketleriyle birlikte uygulamanın risk değerlendirmesiyle işbirlikçi olarak doğrulanması gerekir.
- Diğer adları: kobot, işbirlikçi robot, kolaboratif robot, işbirlikçi uygulama, collaborative application
- Delta robotİngilizcesi: Delta robot
- Delta robot, çalışma alanının üstüne monte edilen bir tabana bağlı üç (bazen dört) paralel koldan oluşan ve hafif ürünleri çok yüksek hızla alıp yerleştirmek için kullanılan robottur. Gıda, ilaç ve ambalaj hatlarında konveyör üzerinden toplama işlerinde yaygındır; taşıma kapasitesi ve erişim alanı küçüktür.
- Diğer adları: paralel robot, örümcek robot, spider robot
- El terminaliİngilizcesi: Teach pendant
- El terminali, operatörün robotu elle hareket ettirdiği, nokta öğrettiği, program çalıştırdığı ve alarmları gördüğü, kabloyla robot kontrolcüsüne bağlı taşınabilir paneldir. Üzerinde acil stop butonu ve onay (enabling) anahtarı bulunur. Sık düşürülen, ezilen ve kablosu hasar gören bir parça olduğu için yedek parça listelerinin başında yer alır.
- Diğer adları: teach pendant, pendant, öğretme paneli, el kumandası
- İlgili sayfa: Kart ve sürücü tamiri
- Erişim mesafesiİngilizcesi: Reach
- Erişim mesafesi, robotun bilek merkezinin ulaşabildiği en uzak noktanın robot tabanının dönme eksenine olan uzaklığıdır ve milimetre olarak verilir. Takım boyu, gereken torç veya tutucu açısı ve engeller kullanılabilir alanı daraltır; bu yüzden erişim hücre simülasyonunda nokta nokta kontrol edilir.
- Diğer adları: erişim, çalışma alanı, reach
- İlgili sayfa: Simülasyon ve çevrim süresi
- FlexPendantİngilizcesi: FlexPendant
- FlexPendant, ABB'nin IRC5 ve OmniCore robot kontrolcüleriyle kullanılan el terminali modelinin adıdır; bir marka değil, ABB'nin ürün adıdır. Dokunmatik ekran, joystick, acil stop butonu ve onay anahtarı içerir.
- Diğer adları: ABB FlexPendant, ABB el terminali, flex pendant
- İlgili sayfa: Kart ve sürücü tamiri
- İkinci el robotİngilizcesi: Used robot
- İkinci el robot, daha önce başka bir hatta çalışmış, sökülüp yeniden satılan endüstriyel robottur; aynı kapasite için yatırım maliyeti yeni robottan düşüktür. Riskleri bilinmeyen çalışma saati, eksik dokümantasyon ve eski kontrolcü nesli için zor bulunan yedek parçadır; bu yüzden üretime alınmadan önce test edilmesi, bakımının yapılması ve kalibre edilmesi gerekir.
- Diğer adları: kullanılmış robot, yenilenmiş robot, refurbished robot
- İlgili sayfa: İkinci el robot entegrasyonu
- Makine beslemeİngilizcesi: Machine tending
- Makine besleme, bir robotun CNC tezgâhı, pres veya plastik enjeksiyon makinesi gibi bir makineye ham parçayı yükleyip işlenmiş parçayı boşalttığı uygulamadır. Kazanç, makinenin mola, vardiya değişimi ve gece boyunca çalışmaya devam etmesinden gelir; başarıyı çoğunlukla tutucu ve parçanın robota nasıl sunulduğu belirler.
- Diğer adları: yükleme-boşaltma, robotlu makine besleme, CNC robot besleme, machine tending
- İlgili sayfa: Makine besleme
- Mutlak doğrulukİngilizcesi: Absolute accuracy
- Mutlak doğruluk, robotun koordinatlarla tarif edilen bir noktaya gerçekte ne kadar yakın gittiğidir. Çoğu robotta tekrarlanabilirlikten belirgin şekilde düşüktür ve noktaların öğretilmek yerine hesaplandığı çevrimdışı programlamada önem kazanır; robotun kinematik modelini ölçümle düzelten bir kalibrasyonla iyileştirilebilir.
- Diğer adları: konum doğruluğu, pozisyon doğruluğu, absolute accuracy
- Offline programlamaİngilizcesi: Offline programming
- Offline programlama (çevrimdışı programlama), robot programının üretimi durdurmadan bilgisayarda, hücrenin 3B modeli üzerinde yazılıp simülasyonla denendiği yöntemdir. Program sahaya aktarıldıktan sonra noktalar gerçek parça ve fikstüre göre düzeltilir, çünkü model gerçek parça varyasyonunu ve robotun mutlak doğruluğunu birebir göstermez.
- Diğer adları: çevrimdışı programlama, OLP, offline programming
- İlgili sayfa: Simülasyon ve çevrim süresi
- Paletlemeİngilizcesi: Palletizing
- Paletleme, koli, çuval veya parçaların belirli bir dizilim desenine göre katlar hâlinde palete istiflenmesidir; robotlu paletlemede bu işi genellikle dört veya altı eksenli bir robot yapar. Dizilim deseni, ara karton yerleştirme ve palet değişimi hücre tasarımının ana konularıdır.
- Diğer adları: robotlu paletleme, paletizasyon, palletizing
- İlgili sayfa: Paletleme
- Pozisyonerİngilizcesi: Positioner
- Pozisyoner, kaynak edilecek parçayı fikstürüyle birlikte döndüren veya eğen motorlu düzenektir; robotun her dikişe doğru açıdan ve çoğunlukla yatay pozisyonda ulaşmasını sağlar. Robot kontrolcüsüne ek eksen olarak bağlanıp robotla koordineli hareket edebilir. Çift istasyonlu tiplerde operatör bir tarafa parça yüklerken robot diğer tarafta kaynak yapar.
- Diğer adları: kaynak pozisyoneri, döner tabla, positioner
- İlgili sayfa: Kaynak robotu hücresi
- Robot hücresiİngilizcesi: Robot cell
- Robot hücresi, bir veya birden fazla endüstriyel robotun fikstür, tutucu veya torç, emniyet çiti, kontrol panosu ve parça besleme ekipmanıyla birlikte tek bir üretim işini yaptığı korumalı çalışma alanıdır. Robot tek başına iş yapmaz; parçayı tutan, insanları koruyan ve hatla haberleşen her şey hücrenin parçasıdır.
- Diğer adları: robotlu hücre, robot istasyonu, robot cell
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- Robot kalibrasyonuİngilizcesi: Mastering
- Robot kalibrasyonu (mastering), her eksenin mekanik sıfır konumunu kontrolcünün bildiği sıfır değeriyle eşleştirme işlemidir. Motor veya redüktör değişiminden, çarpışmadan ya da konum verisi kaybolduktan sonra yapılır ve hücre taşındığında kontrol edilir; yapılmazsa robot programlanan noktalara gitmez.
- Diğer adları: mastering, eksen kalibrasyonu, sıfırlama, sıfır ayarı, tur sayacı güncelleme
- İlgili sayfa: Robot hücresi taşıma
- Robot kontrolcüsüİngilizcesi: Robot controller
- Robot kontrolcüsü, robotun programını çalıştıran, eksen motorlarını süren ve emniyet devrelerini yöneten bilgisayarı, sürücü kartlarını ve güç ünitesini içeren sistemdir; bunlar robotun yanındaki kontrol kabininde bulunur. Kontrolcü nesli (ör. ABB S4C+, IRC5, OmniCore; KUKA KR C2, KR C4, KR C5) yedek parça bulunabilirliğini ve kullanılabilecek yazılım seçeneklerini belirler.
- Diğer adları: robot kontrol kabini, kontrol dolabı, robot kontrol ünitesi, robot controller
- İlgili sayfa: Kart ve sürücü tamiri
- Robot simülasyonuİngilizcesi: Robot simulation
- Robot simülasyonu, robot hücresinin bilgisayarda 3B olarak kurulup robotun her noktaya erişip erişemediğinin, çarpışma olup olmadığının ve çevrim süresinin hücre kurulmadan önce kontrol edilmesidir. RobotStudio, KUKA.Sim, Process Simulate ve Visual Components yaygın yazılımlardır. Gerçek parça varyasyonunu, kablo yollarını ve operatör davranışını göstermez.
- Diğer adları: hücre simülasyonu, 3B robot simülasyonu, robot simulation
- İlgili sayfa: Simülasyon ve çevrim süresi
- SCARA robotİngilizcesi: SCARA robot
- SCARA robot, iki yatay döner kolu ve bir dikey ekseniyle yatay düzlemde hızlı ve rijit hareket eden, genellikle dört eksenli bir robottur. Küçük parçaların alınıp yerleştirilmesi, vidalama ve montajda kullanılır; takımı yalnızca dikey eksen etrafında döndürebildiği için eğik açılı işlerde altı eksenli robotun yerini tutmaz.
- Diğer adları: SCARA, yatay mafsallı robot
- Sistem entegratörüİngilizcesi: System integrator
- Sistem entegratörü, farklı üreticilerden gelen robot, PLC, sensör ve mekanik ekipmanı tasarım, programlama, montaj ve devreye almayla çalışan bir üretim sistemine dönüştüren mühendislik firmasıdır. Robot üreticisi robotu satar; robotun parçayı nasıl tutacağını, nasıl güvenli çalışacağını ve hatla nasıl haberleşeceğini entegratör çözer.
- Diğer adları: robot entegratörü, entegratör, system integrator
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- smartPADİngilizcesi: smartPAD
- smartPAD, KUKA'nın KR C4 ve KR C5 robot kontrolcüleriyle kullanılan el terminali modelinin adıdır. Dokunmatik ekran, 6D fare, acil stop butonu ve onay anahtarları içerir; daha eski KR C2 kontrolcülerde bunun yerine KCP adlı el terminali kullanılır.
- Diğer adları: KUKA smartPAD, smartPAD-2, KUKA el terminali
- İlgili sayfa: Kart ve sürücü tamiri
- Takım değiştiriciİngilizcesi: Tool changer
- Takım değiştirici, robotun bileğindeki takımı (örneğin farklı parçalar için farklı tutucuları) insan müdahalesi olmadan, programla değiştirmesini sağlayan, robot tarafı ve takım tarafından oluşan iki parçalı bağlantıdır. Hava, elektrik ve sinyal bağlantılarını da aktarır; aynı hücrede birden fazla parça tipi çalışılacaksa kullanılır.
- Diğer adları: tool changer, tutucu değiştirici, otomatik takım değiştirici, hızlı takım değiştirme
- İlgili sayfa: Gripper (tutucu)
- Taşıma kapasitesiİngilizcesi: Payload
- Taşıma kapasitesi, bir robotun bileğinde taşıyabileceği en büyük kütledir; tutucu veya takım ile parçanın toplam ağırlığı bu değerin içinde kalmalıdır. Yükün ağırlık merkezinin bilekten uzaklığı ve atalet momenti de hesaba girer, bu yüzden robot seçimi yalnızca katalogdaki rakamla değil, üreticinin yük diyagramıyla yapılır.
- Diğer adları: yük kapasitesi, faydalı yük, payload
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- TCPİngilizcesi: TCP
- TCP (takım merkez noktası), robotun konumlandırdığı ve programın referans aldığı, takımın ucundaki noktadır; kaynak robotunda genellikle belirli serbest tel boyundaki tel ucudur. Torç bir çarpmada eğilirse TCP kayar ve program değişmediği hâlde kaynak yanlış yere düşer; bu yüzden TCP düzenli kontrol edilir ve gerektiğinde yeniden ölçülür.
- Diğer adları: takım merkez noktası, takım ucu noktası, tool center point
- İlgili sayfa: Kaynak robotu hücresi
- Tekrarlanabilirlikİngilizcesi: Repeatability
- Tekrarlanabilirlik, robotun aynı programlanmış noktaya defalarca gittiğinde ulaştığı konumların birbirine ne kadar yakın olduğudur ve ISO 9283'e göre ± mm olarak verilir. Robotun bir noktaya mutlak olarak ne kadar doğru gittiğini göstermez ve parçanın her seferinde aynı yerde olduğunu garanti etmez.
- Diğer adları: tekrar hassasiyeti, pozisyon tekrarlanabilirliği, repeatability
- İlgili sayfa: Kaynak dikişi takibi
- Tutucuİngilizcesi: Gripper
- Tutucu (gripper), robot bileğine takılan ve parçayı kavrayan, taşıyan ve bırakan takımdır; vakumlu, mekanik parmaklı, manyetik ya da bunların birleşimi olabilir. Tutucu ve torç gibi bileğe takılan tüm takımlar EOAT (end-of-arm tooling) olarak da anılır. Parça taşıyan hücrelerde başarıyı çoğu zaman robot değil, tutucu ve parçanın robota nasıl geldiği belirler.
- Diğer adları: gripper, robot tutucu, EOAT, kol sonu takımı, end effector
- İlgili sayfa: Gripper (tutucu)
- Vakumlu tutucuİngilizcesi: Vacuum gripper
- Vakumlu tutucu, parçayı vantuzlar ve bir vakum üreteci (ejektör veya pompa) ile oluşturulan emişle kavrayan tutucu tipidir. Sac levha, koli ve düz yüzeyli parçalar için uygundur; delikli, yağlı veya çok pürüzlü yüzeylerde tutuş zayıflar, bu yüzden vakum seviyesi genellikle bir vakum şalteriyle izlenir.
- Diğer adları: vakum tutucu, vantuzlu tutucu, vakumlu gripper, vacuum gripper
- İlgili sayfa: Gripper (tutucu)
Robotik kaynak
MIG/MAG kaynağını, kaynak dikişi takibi ve kaynak banyosu izleme yöntemlerini, robotik kaynakta en sık görülen kaynak hatalarını ve kaynak kalitesinin nasıl kontrol edildiğini açıklar.
- Ark ile takipİngilizcesi: Arc sensing
- Ark ile takip, robot torcu dikiş boyunca salınım yaparken kaynak akımındaki değişimi ölçüp robotun yolunu kaynak sırasında dikişin merkezine göre düzelten takip yöntemidir. Torç dikişin bir duvarına yaklaştığında serbest tel boyu kısalır ve akım artar; kontrolcü iki taraftaki akımı karşılaştırarak yolu kaydırır. Ek sensör gerektirmez, ama salınımlı kaynak ve belirgin yan duvarları olan köşe veya V dikişleri ister, ince sacda zorlanır.
- Diğer adları: ark sensörü, ark sensörlü takip, arc sensing, through-arc seam tracking
- İlgili sayfa: Kaynak dikişi takibi
- Delinmeİngilizcesi: Burn-through
- Delinme, kaynak ısısının sacı tamamen eritip dikişte delik açmasıdır. İnce sacda, aralığın beklenenden büyük olduğu yerlerde ve akımın yüksek ya da ilerleme hızının düşük kaldığı noktalarda görülür; dikişten kayan bir kaynak da aynı sonucu doğurabilir.
- Diğer adları: delme, yanma, yanarak delinme, burn-through
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme
- Dokunarak aramaİngilizcesi: Touch sensing
- Dokunarak arama, kaynak teline (veya gaz memesine) bir algılama gerilimi uygulanıp robotun parçaya değene kadar yavaşça ilerlediği ve temas anındaki konuma göre programı kaydırdığı dikiş bulma yöntemidir. Ek sensör gerektirmez, ancak her arama zaman alır ve çevrim süresine eklenir; kaynak sırasında oluşan çarpılmayı da göremez.
- Diğer adları: touch sensing, tel ile arama, dikiş bulma, seam finding
- İlgili sayfa: Kaynak dikişi takibi
- Ergime yetersizliğiİngilizcesi: Lack of fusion
- Ergime yetersizliği, kaynak metalinin esas metalle veya önceki pasoyla tam olarak kaynaşmadığı ve aralarında birleşmemiş bir yüzey kaldığı kaynak hatasıdır. Çoğu zaman dışarıdan görünmez ve dikişin dayanımını ciddi biçimde düşürür; yanlış torç açısı, dikişten kaçan tel, düşük ısı girdisi veya fazla hızlı ilerleme başlıca nedenleridir. Kökte yetersiz nüfuziyet ayrı bir hata türüdür.
- Diğer adları: ergime eksikliği, yetersiz ergime, birleşme hatası, soğuk yapışma, lack of fusion
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme
- Fit-upİngilizcesi: Fit-up
- Fit-up, kaynaklanacak parçaların kaynaktan önce birbirine göre konumlanması ve aralarındaki aralık, kaçıklık ve açının tolerans içinde olmasıdır. Robot kaynağında kötü fit-up değişken aralık ve kaçan dikiş demektir; delinme ve ergime yetersizliğinin en sık nedenlerinden biridir ve doğrudan fikstür tasarımına bağlıdır.
- Diğer adları: parça alıştırma, kaynak öncesi montaj, fit-up kontrolü, kaynak aralığı
- İlgili sayfa: Fikstür
- Gözenekİngilizcesi: Porosity
- Gözenek, kaynak metali katılaşırken içinde hapsolan gazın bıraktığı boşluklardır; yüzeyde görünebilir veya dikişin içinde kalabilir. Başlıca nedenleri yetersiz veya bozulan gaz koruması (sıçrantıyla tıkanmış meme, hava akımı), yağlı, paslı veya galvaniz gibi kaplamalı yüzeyler ve nemdir.
- Diğer adları: gözeneklilik, porozite, gaz boşluğu, porosity
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme
- Isıl çarpılmaİngilizcesi: Heat distortion
- Isıl çarpılma, kaynak ısısıyla genleşip soğurken büzülen metalin parçanın şeklini ve ölçüsünü kalıcı olarak değiştirmesidir. Uzun dikişlerde parça kaynak sırasında hareket edebilir ve dikiş programlanan yoldan kayar; kaynak sırası, fikstürdeki bağlama noktaları ve ısı girdisi çarpılmayı azaltmanın başlıca yollarıdır.
- Diğer adları: çarpılma, distorsiyon, kaynak çarpılması, heat distortion
- İlgili sayfa: Kaynak dikişi takibi
- Kaynak banyosuİngilizcesi: Weld pool
- Kaynak banyosu, kaynak sırasında arkın altında esas metal ile ilave telin birlikte ergidiği sıvı metal bölgesidir; katılaştığında kaynak dikişini oluşturur. Banyonun boyutu, şekli ve davranışı nüfuziyet, gözenek ve delinme gibi kalite sonuçlarını doğrudan etkiler.
- Diğer adları: ergimiş banyo, kaynak havuzu, weld pool
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme
- Kaynak banyosu izlemeİngilizcesi: Weld pool monitoring
- Kaynak banyosu izleme, ark ışığının parlaklığına rağmen banyoyu görebilen yüksek dinamik aralıklı (HDR) bir kamerayla kaynak banyosunu kaynak sırasında izleyen ve normalden sapan kaynakları anında işaretleyen sistemdir. Yalnızca numune parçadan kesit almak yerine her parçadaki her kaynağı kontrol etmeyi ve kaydını tutmayı amaçlar; kesit kontrolünün yerini tamamen alıp alamayacağı müşterinin ya da OEM'in onayına bağlıdır.
- Diğer adları: kaynak banyosu görüntüleme, kaynak izleme kamerası, weld pool monitoring
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme
- Kaynak dikişi takibiİngilizcesi: Seam tracking
- Kaynak dikişi takibi, kaynak dikişinin gerçek konumunu kaynaktan önce veya kaynak sırasında bulup robotun yolunu buna göre düzelten sistemdir. Parça toleransı, fikstür aşınması veya ısıl çarpılma dikişi programlanan yoldan kaydırdığında kullanılır; başlıca yöntemleri dokunarak arama, ark ile takip ve lazer veya kamera tabanlı optik takiptir. Parçayı her seferinde farklı oturtan kötü bir fikstürü telafi etmez.
- Diğer adları: dikiş takibi, dikiş takip sistemi, seam tracking
- İlgili sayfa: Kaynak dikişi takibi
- Kaynak sıçrantısıİngilizcesi: Spatter
- Kaynak sıçrantısı, kaynak sırasında banyodan fırlayıp parçaya, fikstüre ve torç memesine yapışan küçük metal damlacıklarıdır. Parçada temizlik işi çıkarır, memede birikince gaz korumasını bozar ve fikstür ile sensörlerde arızaya yol açabilir; miktarını kaynak parametreleri, gaz karışımı ve tel kalitesi belirler.
- Diğer adları: çapak, kaynak çapağı, sıçrama, spatter
- İlgili sayfa: Kaynak robotu hücresi
- Kaynak torcuİngilizcesi: Welding torch
- Kaynak torcu, MIG/MAG kaynağında teli, kaynak akımını ve koruyucu gazı kaynak noktasına ileten ve robot bileğine bağlanan takımdır. Kontak meme, gaz memesi ve boyun gibi aşınan parçalardan oluşur; çarpmalara karşı genellikle bir çarpma sensörü veya kırılma koruması üzerinden bağlanır.
- Diğer adları: torç, robot torcu, welding torch
- İlgili sayfa: Kaynak robotu hücresi
- Kesit almaİngilizcesi: Cut-and-etch
- Kesit alma (makro kesit), kaynaklı bir numune parçanın dikişe dik kesilip zımparalanması, dağlanması ve düşük büyütmeyle incelenmesiyle nüfuziyetin, bacak boyunun ve boğaz kalınlığının ölçüldüğü tahribatlı muayenedir. Otomotiv yan sanayiinde kaynak kalitesini kanıtlamanın yaygın yoludur; ancak parçayı yok eder, zaman alır ve yalnızca seçilen numuneyi kontrol eder.
- Diğer adları: makro kesit, kesit kontrolü, makro dağlama, cut-and-etch, macro section
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme
- Lazer dikiş takibiİngilizcesi: Laser seam tracking
- Lazer dikiş takibi, torcun önüne monte edilen bir sensörün dikişin üzerine bir lazer çizgisi yansıtıp bu çizginin şeklini kamerayla okuyarak (üçgenleme) dikişin konumunu ve geometrisini ölçtüğü ve robotun yolunu kaynak sırasında düzelttiği yöntemdir. Arama süresi eklemez ve ince sacda da çalışır; sensör torcun önünde yer kapladığı için dar bölgelerde erişimi kısıtlayabilir ve koruma camının düzenli temizlenmesi gerekir.
- Diğer adları: lazer sensörlü dikiş takibi, optik dikiş takibi, laser seam tracking
- İlgili sayfa: Kaynak dikişi takibi
- MIG/MAG kaynağıİngilizcesi: MIG/MAG welding
- MIG/MAG kaynağı (GMAW), sürekli beslenen bir tel elektrot ile parça arasında ark oluşturan ve kaynak banyosunu koruyucu gazla havadan koruyan ark kaynağı yöntemidir. MIG'de soy gaz (argon, helyum), MAG'da aktif gaz veya karışım (örneğin CO2 ya da argon-CO2) kullanılır; çelik parçaların robotik kaynağında en yaygın yöntem MAG'dır.
- Diğer adları: gazaltı kaynağı, gazaltı ark kaynağı, GMAW, MIG kaynağı, MAG kaynağı
- İlgili sayfa: Kaynak robotu hücresi
- Salınımİngilizcesi: Weaving
- Salınım (weaving), robotun kaynak sırasında dikiş boyunca ilerlerken torcu düzenli bir desenle iki yana hareket ettirmesidir. Daha geniş bir dikiş elde etmek, aralığı köprülemek ve yan duvarlarda ergime sağlamak için kullanılır; ark ile takip de bu hareket sırasında akımı ölçerek çalışır.
- Diğer adları: weaving, zikzak hareket, pendül hareketi
- İlgili sayfa: Kaynak robotu hücresi
- Torç temizleme istasyonuİngilizcesi: Torch cleaning station
- Torç temizleme istasyonu, kaynak robotunun belirli aralıklarla gidip gaz memesinin içinde biriken sıçrantıyı bir freze (reamer) ile temizlediği, memeye sıçrantı önleyici sıvı püskürttüğü ve teli boyuna kestiği ünitedir. Memede biriken sıçrantı gaz akışını bozar ve gözeneğe yol açar; temizlik aralığı robot programında ayarlanır.
- Diğer adları: torç temizleme ünitesi, meme temizleme istasyonu, reamer
- İlgili sayfa: Kaynak robotu hücresi
- Yanma oluğuİngilizcesi: Undercut
- Yanma oluğu, dikişin kenarı boyunca esas metalde eriyip kaynak metaliyle dolmayan oluk şeklindeki çukurdur. Yüksek akım veya gerilim, yanlış torç açısı ya da fazla ilerleme hızı başlıca nedenleridir; dikiş kenarında çentik etkisi yaparak yorulma dayanımını düşürür.
- Diğer adları: kenar yanması, kenar oyuğu, undercut
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme
Kontrol ve otomasyon
PLC, operatör paneli, SCADA ve sürücülerle ilgili terimleri; Siemens SIMATIC ailesi başta olmak üzere eski kontrol sistemlerinin ömür sonunu ve modernizasyonunu kapsar.
- Endüktif sensörİngilizcesi: Inductive sensor
- Endüktif sensör, metal bir nesnenin yaklaştığını temas etmeden algılayan sensördür; fikstürlerde parçanın yerinde olup olmadığını doğrulamak için kullanılır. Direnç ve ark kaynağının oluşturduğu güçlü manyetik alanlar standart sensörleri yanlış tetikleyebilir, sıçrantı da onlara zarar verir; bu yüzden kaynak hücrelerinde manyetik alana dayanıklı ve sıçrantıya karşı kaplamalı sensörler kullanılır.
- Diğer adları: endüktif yaklaşım sensörü, proximity sensör, parça var sensörü, kaynak alanına dayanıklı sensör, inductive sensor
- İlgili sayfa: Senstronic sensörler
- ET 200SP / ET 200MPİngilizcesi: ET 200SP / ET 200MP
- ET 200SP ve ET 200MP, Siemens'in PLC'ye ağ üzerinden (çoğunlukla PROFINET) bağlanan dağıtık I/O sistemleridir ve S7-300 döneminin ET 200S ve ET 200M ailelerinin yerini alır. ET 200MP, S7-1500 ile aynı I/O modüllerini kullanan modüler bir yapıdır; ET 200SP ise küçük modüllerden oluşan ve panoda daha az yer kaplayan kompakt bir sistemdir.
- Diğer adları: ET200SP, ET200MP, dağıtık I/O, uzak I/O, remote I/O
- İlgili sayfa: PLC modernizasyonu (S5 / S7-300)
- Görüntü işlemeİngilizcesi: Machine vision
- Görüntü işleme (makine görüşü), endüstriyel kameralar ve yazılımla parçanın varlığını, konumunu, ölçüsünü veya kusurlarını otomatik olarak kontrol eden sistemdir. Robot hücrelerinde rastgele gelen parçanın yerini bulmak, kalite kontrolde ise hatalı parçayı ayırmak için kullanılır; sonucu en çok aydınlatma ve parça yüzeyindeki değişkenlik belirler.
- Diğer adları: makine görüşü, endüstriyel görüntü işleme, kamerayla kalite kontrol, machine vision
- İlgili sayfa: Görüntü işleme
- HMIİngilizcesi: HMI
- HMI (insan-makine arayüzü), operatörün makinenin durumunu, alarmlarını ve üretim sayılarını gördüğü ve komut verdiği, genellikle dokunmatik ekranlı operatör panelidir. HMI makineyi kendisi kontrol etmez; PLC'ye bağlıdır, onun verilerini gösterir ve komutları ona iletir.
- Diğer adları: operatör paneli, insan-makine arayüzü, dokunmatik panel, operatör ekranı
- İlgili sayfa: PLC / SCADA servisi
- I/Oİngilizcesi: I/O
- I/O (giriş/çıkış), PLC'nin dış dünyayla bağlantı noktalarıdır: girişler sensör, buton ve şalterlerden sinyal alır, çıkışlar valf, kontaktör ve lambaları sürer. Dijital (açık/kapalı) ve analog (basınç, sıcaklık gibi değişken değerler) olarak ikiye ayrılır; bir PLC modernizasyonu her I/O noktasının listelenmesiyle başlar.
- Diğer adları: giriş/çıkış, G/Ç, IO, I/O listesi
- İlgili sayfa: PLC modernizasyonu (S5 / S7-300)
- Ömür sonuİngilizcesi: Obsolescence
- Ömür sonu (obsolescence), bir PLC, sürücü, kart veya robot kontrolcüsünün üreticisi tarafından artık üretilmediği, yedek parçasının azalıp pahalandığı ve sonunda desteğinin tamamen bittiği durumdur. Asıl risk, arıza anında parçanın bulunamaması ve hattın günlerce durmasıdır; bu yüzden geçiş arızadan önce planlanır.
- Diğer adları: obsolescence, eskime, end of life, EOL
- İlgili sayfa: post.plc-obsolescence
- PLCİngilizcesi: PLC
- PLC (programlanabilir lojik kontrolör), sensörlerden gelen sinyalleri okuyup programına göre motorları, valfleri ve diğer çıkışları süren, fabrika ortamı için yapılmış endüstriyel bilgisayardır. Bir makinenin veya hattın çalışma mantığı PLC'de çalışır; Siemens SIMATIC, Rockwell Allen-Bradley, Mitsubishi ve Omron yaygın markalardır.
- Diğer adları: programlanabilir lojik kontrolör, programlanabilir kontrolör
- İlgili sayfa: PLC / SCADA servisi
- PLCSIMİngilizcesi: PLCSIM
- PLCSIM (S7-PLCSIM), Siemens S7 PLC programlarının gerçek donanım olmadan bilgisayarda çalıştırılıp test edilmesini sağlayan simülasyon yazılımıdır. PLCSIM Advanced sürümü, harici simülasyon yazılımlarına bağlanabilen sanal bir S7-1500 kontrolörü sunar ve sanal devreye almada kullanılır.
- Diğer adları: S7-PLCSIM, PLCSIM Advanced, PLC simülatörü
- İlgili sayfa: Simülasyon ve çevrim süresi
- PM410İngilizcesi: PM410
- PM410, Siemens ürün yaşam döngüsünde ürünün artık yeni olarak satılmadığı ve yalnızca mevcut tesisler için yedek parça miktarlarında tedarik edildiği tip sonlandırma (type discontinuation) aşamasıdır. PM300 (aktif ürün) ve PM400 (ürün çıkış duyurusu) aşamalarından sonra, PM490 (yedek parça yükümlülüğünün sonu) ve PM500 (ömür sonu) aşamalarından önce gelir. SIMATIC S7-300 ve ET 200M, 1 Ekim 2025'te PM410'a geçti.
- Diğer adları: P.M410, tip sonlandırma, tip iptali, ürün iptali, type discontinuation, product cancellation
- İlgili sayfa: post.plc-obsolescence
- PROFINETİngilizcesi: PROFINET
- PROFINET, PLC'nin dağıtık I/O, sürücü, robot ve HMI gibi saha cihazlarıyla gerçek zamanlı veri alışverişi yapmasını sağlayan, Ethernet tabanlı endüstriyel haberleşme standardıdır. PROFIBUS & PROFINET International (PI) tarafından yönetilir ve Siemens S7-1500 sistemlerinde standart ağdır; emniyet sinyalleri aynı ağ üzerinden PROFIsafe ile taşınabilir.
- Diğer adları: Profinet, endüstriyel Ethernet, PN
- İlgili sayfa: Makine ve hat otomasyonu
- Retrofitİngilizcesi: Retrofit
- Retrofit, çalışan bir makine veya hattın mekaniği korunarak eskiyen kontrol sisteminin, sürücülerinin veya robot kontrolcüsünün güncel bir platformla değiştirilmesidir. Genellikle yeni makineden daha düşük maliyetlidir ve çoğunlukla bayram, yıl sonu veya yaz tatili gibi planlı bir duruş penceresinde yapılır.
- Diğer adları: modernizasyon, PLC modernizasyonu, kontrol sistemi yenileme
- İlgili sayfa: PLC modernizasyonu (S5 / S7-300)
- Sanal devreye almaİngilizcesi: Virtual commissioning
- Sanal devreye alma, gerçek PLC programının hücrenin veya makinenin bilgisayardaki simülasyon modeline bağlanarak test edilmesidir; böylece mantık hataları sahada, duruş penceresinde değil, masa başında bulunur. Gerçek parça varyasyonunu, sensör ayarlarını ve mekanik toleransları göstermez; saha devreye alması kısalır ama ortadan kalkmaz.
- Diğer adları: virtual commissioning, VC, dijital ikizle devreye alma
- İlgili sayfa: Simülasyon ve çevrim süresi
- SCADAİngilizcesi: SCADA
- SCADA (denetleyici kontrol ve veri toplama), bir hattın veya tesisin makinelerini tek ekranda gösteren, PLC'lerden veri toplayan, alarmları ve üretim verilerini kaydeden üst seviye yazılım sistemidir. Duruş nedenleri, parça sayıları ve enerji tüketimi genellikle SCADA üzerinden raporlanır; WinCC, Ignition ve AVEVA (Wonderware) yaygın örneklerdir.
- Diğer adları: denetleyici kontrol ve veri toplama, merkezi izleme sistemi, SCADA sistemi
- İlgili sayfa: Makine ve hat otomasyonu
- Servo sürücüİngilizcesi: Servo drive
- Servo sürücü, motor üzerindeki enkoder veya resolverdan gelen geri beslemeyle bir servo motorun konumunu, hızını ve torkunu kapalı çevrimde kontrol eden sürücüdür. Robot eksenleri, pozisyonerler ve hassas konumlama gereken diğer eksenler servo sürücüyle çalışır; robot kontrolcüsündeki sürücü üniteleri de bu türdendir.
- Diğer adları: servo amplifikatör, servo motor sürücüsü, servo drive
- İlgili sayfa: Kart ve sürücü tamiri
- SIMATIC S5İngilizcesi: SIMATIC S5
- SIMATIC S5, Siemens'in S7 serisinden önceki PLC ailesidir ve 1990'ların ortasından itibaren yerini S7'ye bırakmıştır. Üretimi uzun süre önce durdu, Siemens desteği de sona erdi; yedek parça yalnızca ikinci el ve tamir pazarından bulunur. S5 programları yeni platforma genellikle yalnızca dönüştürme aracıyla değil, yeniden mühendislikle taşınır.
- Diğer adları: S5, Siemens S5, S5 PLC
- İlgili sayfa: PLC modernizasyonu (S5 / S7-300)
- SIMATIC S7-1500İngilizcesi: SIMATIC S7-1500
- SIMATIC S7-1500, Siemens'in S7-300 ve S7-400'ün halefi olan güncel modüler PLC ailesidir ve yalnızca TIA Portal ile programlanır. Dahili PROFINET arayüzü ve emniyet fonksiyonlu (F) CPU seçenekleri vardır; dağıtık I/O tarafında ET 200MP ve ET 200SP ile kullanılır.
- Diğer adları: S7-1500, Siemens S7-1500, S7 1500
- İlgili sayfa: PLC modernizasyonu (S5 / S7-300)
- SIMATIC S7-300İngilizcesi: SIMATIC S7-300
- SIMATIC S7-300, Siemens'in modüler PLC ailesidir ve hem dünyada hem Türk fabrikalarında en yaygın kullanılan PLC ailelerinden biridir. S7-300 ve ET 200M, 1 Ekim 2025'te Siemens'in PM410 (tip sonlandırma) aşamasına geçti: yeni proje ve genişleme için satılmıyor, yalnızca yedek parça miktarlarında tedarik ediliyor. Yerini alan aile SIMATIC S7-1500'dür.
- Diğer adları: S7-300, Siemens S7-300, S7 300
- İlgili sayfa: PLC modernizasyonu (S5 / S7-300)
- Sürücüİngilizcesi: Drive (VFD)
- Sürücü (frekans konvertörü, VFD), bir AC motora verdiği gerilimi ve frekansı değiştirerek motorun hızını ve torkunu kontrol eden elektronik cihazdır. Konveyör, pompa, fan ve tezgâh motorlarında kullanılır; Siemens MASTERDRIVES gibi eski sürücü ailelerinde eski PLC'lerdeki yedek parça sorunu aynen yaşanır ve SINAMICS gibi güncel serilere geçilir.
- Diğer adları: frekans konvertörü, frekans invertörü, invertör, hız kontrol cihazı, VFD, drive
- İlgili sayfa: PLC modernizasyonu (S5 / S7-300)
- TIA Portalİngilizcesi: TIA Portal
- TIA Portal (Totally Integrated Automation Portal), Siemens'in PLC, HMI ve sürücüleri tek bir projede programlamak ve yapılandırmak için kullanılan mühendislik yazılımıdır. SIMATIC S7-1200 ve S7-1500 yalnızca TIA Portal ile programlanır; S7-300 ve S7-400 için hem TIA Portal hem de eski STEP 7 (V5.x) kullanılır, SIMATIC S5 ise TIA Portal'da desteklenmez.
- Diğer adları: Totally Integrated Automation Portal, STEP 7 TIA Portal, TIA
- İlgili sayfa: PLC modernizasyonu (S5 / S7-300)
Makine emniyeti ve CE
Risk değerlendirmesinden CE işaretine, emniyet standartlarından ışık perdesi ve acil stop gibi koruma donanımlarına kadar bir robot hücresinin yasal ve fiziksel emniyetiyle ilgili terimlerdir.
- Acil stopİngilizcesi: Emergency stop
- Acil stop (acil durdurma), tehlike anında makineyi tek bir el hareketiyle durdurmak için kullanılan ve genellikle sarı zemin üzerindeki kırmızı mantar başlı bir butonla tetiklenen emniyet fonksiyonudur. ISO 13850'ye göre tasarlanır ve IEC 60204-1'deki durdurma kategorisi 0 veya 1 ile çalışır; basılan buton kilitli kalır ve kilidi açmak makineyi kendiliğinden yeniden başlatmaz. Koruyucu önlemlerin yerine geçmez, onları tamamlar.
- Diğer adları: acil durdurma, acil stop butonu, mantar buton, E-stop, emergency stop
- Birleştirme beyanıİngilizcesi: Declaration of Incorporation
- Birleştirme beyanı, kendi başına bir işi yapamayan ve başka bir makineye dâhil edilmek üzere üretilen kısmen tamamlanmış makineyle verilen ve hangi temel gereklerin karşılandığını belirten belgedir. Robot kolu genellikle bu belgeyle teslim edilir; makine mevzuatı kapsamındaki CE işareti ve Uygunluk Beyanı ise hücrenin bütünü için, hücreyi kuran tarafından hazırlanır.
- Diğer adları: kısmen tamamlanmış makine, kısmen tamamlanmış makine beyanı, imalatçı beyanı, Declaration of Incorporation, DoI
- CE işaretiİngilizcesi: CE marking
- CE işareti, imalatçının ürünün ilgili mevzuatın temel sağlık ve güvenlik gereklerini karşıladığını kendi sorumluluğunda beyan ettiğini gösteren işarettir. Bir kalite belgesi değildir; arkasında risk değerlendirmesi, teknik dosya ve Uygunluk Beyanı bulunmalıdır. Robot hücresinde CE işareti robot koluna değil, hücrenin bütününe konur.
- Diğer adları: CE uygunluk işareti, CE belgesi, CE marking
- Emniyet çitiİngilizcesi: Safety fence
- Emniyet çiti, robot hücresinin çevresini saran ve kişilerin tehlikeli hareket alanına girmesini fiziksel olarak engelleyen sabit korumadır. Yüksekliği ve tehlikeye olan mesafesi ISO 13857'ye göre belirlenir; açıldığında robotu durduran emniyet kilitli (interlock) kapılarla ve gerektiğinde ışık perdeleriyle tamamlanır.
- Diğer adları: koruma çiti, tel çit, muhafaza, çevre koruması, safety fence, guarding
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- Emniyet lazer tarayıcıİngilizcesi: Safety laser scanner
- Emniyet lazer tarayıcı, dönen bir lazer ışınıyla yatay bir alanı tarayıp tanımlanan koruma alanına giren kişi veya nesneyi algılayan ve makineye durdurma ya da yavaşlatma sinyali gönderen emniyet cihazıdır. Koruma ve uyarı alanları yazılımla tanımlanır ve duruma göre değiştirilebilir; bu yüzden çitle kapatılması zor, geniş veya değişken alanlarda kullanılır.
- Diğer adları: lazer tarayıcı, alan tarayıcı, emniyet tarayıcı, safety scanner
- ISO 10218İngilizcesi: ISO 10218
- ISO 10218, endüstriyel robotların emniyetini düzenleyen ve 2025'te güncellenen uluslararası standarttır. Kısım 1 (ISO 10218-1) robot üreticisine yöneliktir ve robotun kendi tasarımını kapsar; Kısım 2 (ISO 10218-2) robotu bir uygulamaya veya hücreye entegre edene yöneliktir ve koruma, emniyet devreleri ve işbirlikçi uygulamalar dâhil hücrenin bütününü kapsar. Eski ISO/TS 15066'nın işbirlikçi uygulama gerekleri 2025 sürümüne dâhil edilmiştir.
- Diğer adları: EN ISO 10218, TS EN ISO 10218, ISO 10218-1, ISO 10218-2, robot emniyet standardı
- Işık perdesiİngilizcesi: Light curtain
- Işık perdesi (emniyet ışık perdesi), bir verici ile alıcı arasında paralel kızılötesi ışınlardan görünmez bir perde oluşturan ve herhangi bir ışın kesildiğinde makineye durdurma sinyali gönderen emniyet cihazıdır. Kapı olmadan erişim veya malzeme geçişi gereken açıklıklarda kullanılır; tehlikeli hareketin kişi tehlikeye ulaşmadan durması için ISO 13855'e göre hesaplanan emniyet mesafesine monte edilir.
- Diğer adları: emniyet ışık perdesi, ışık bariyeri, emniyet bariyeri, light curtain
- Makina Emniyeti Yönetmeliğiİngilizcesi: Machinery Safety Regulation (Turkey)
- Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT), AB Makine Direktifi'nin Türkiye'deki karşılığıdır; metinlerde "Makine Emniyeti Yönetmeliği" olarak da geçer, ama resmî adı "Makina" yazımıyladır. Yönetmelik, 3 Mart 2009 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Türkiye'de piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan makineler için risk değerlendirmesi, teknik dosya, AT Uygunluk Beyanı ve CE işaretini zorunlu kılar.
- Diğer adları: Makine Emniyeti Yönetmeliği, 2006/42/AT, Makine Emniyet Yönetmeliği
- Makine Yönetmeliği (AB) 2023/1230İngilizcesi: Machinery Regulation (EU) 2023/1230
- Makine Yönetmeliği (AB) 2023/1230, 2006/42/AT Makine Direktifinin yerini alan ve 20 Ocak 2027'den itibaren AB pazarında piyasaya arz edilen makinelere doğrudan uygulanan AB düzenlemesidir; geçiş dönemi yoktur. Önceki direktife göre emniyetle ilgili yazılım ve yapay zekâ, siber güvenlik, kısmen tamamlanmış makineler ve mevcut makinelerde yapılan önemli değişiklikler için daha açık kurallar getirir.
- Diğer adları: 2023/1230, Makine Tüzüğü, yeni Makine Yönetmeliği, AB Makine Regülasyonu, Machinery Regulation
- Mutingİngilizcesi: Muting
- Muting, malzemenin (örneğin bir paletin) ışık perdesinden geçebilmesi için perdenin koruma fonksiyonunun, malzemeyi insandan ayırt eden ayrı muting sensörlerinin onayıyla geçici ve otomatik olarak askıya alınmasıdır. Malzeme geçtikten sonra koruma kendiliğinden geri gelir; muting bir emniyet fonksiyonudur ve ISO 13849-1 ile IEC 62046'ya göre tasarlanır.
- Diğer adları: muting fonksiyonu, ışık perdesi muting, susturma
- İlgili sayfa: Paletleme
- Önemli değişiklikİngilizcesi: Substantial modification
- Önemli değişiklik, (AB) 2023/1230 sayılı Makine Yönetmeliği'ne göre, makine piyasaya arz edildikten ya da hizmete alındıktan sonra fiziksel ya da dijital yolla yapılan ve imalatçının öngörmediği bir değişikliktir. Değişiklik yeni bir tehlike yaratıyor ya da mevcut riski artırıyorsa ve bu yüzden emniyet kontrol sisteminde değişiklik, yeni korumalar ya da stabilite veya mekanik dayanım için ek önlemler gerektiriyorsa önemli değişiklik sayılır. Değişikliği yapan taraf imalatçı kabul edilir ve uygunluk değerlendirmesini yeniden yapmak zorundadır. Hücre taşıma, hatta robot ekleme veya emniyet devresini değiştirme bu açıdan değerlendirilmelidir.
- Diğer adları: esaslı değişiklik, makinede önemli değişiklik, substantial modification
- İlgili sayfa: Robot hücresi taşıma
- Performans Seviyesi (PL)İngilizcesi: Performance Level (PL)
- Performans Seviyesi (PL), ISO 13849-1'e göre bir makinedeki emniyet fonksiyonunun (örneğin kapı kilidi ya da acil stop) tehlikeli arızaya karşı ne kadar güvenilir çalıştığını gösteren, a'dan e'ye beş kademeli ölçüdür; en yüksek seviye e'dir. Gerekli seviye (PLr) risk değerlendirmesinden çıkar; ulaşılan seviye ise devre mimarisi (kategori), bileşen güvenilirliği (MTTFd), arıza teşhis oranı (DC) ve ortak neden arızalarına karşı önlemlerle hesaplanır. Robot hücrelerindeki emniyet fonksiyonları için PL d sık karşılaşılan bir gerekliliktir.
- Diğer adları: ISO 13849, ISO 13849-1, PL, PLr, PL d, Performance Level
- Risk değerlendirmesiİngilizcesi: Risk assessment
- Risk değerlendirmesi, bir makinenin veya robot hücresinin tüm yaşam döngüsündeki tehlikelerin belirlendiği, her riskin büyüklüğünün tahmin edildiği ve riskin hangi önlemlerle yeterince azaltılacağına karar verildiği sistematik süreçtir. Makineler için temel standart ISO 12100'dür; CE işaretinin ve emniyet devrelerinin gerekli Performans Seviyesinin (PLr) dayanağıdır.
- Diğer adları: risk analizi, makine risk değerlendirmesi, ISO 12100, risk assessment
- Uygunluk Beyanıİngilizcesi: Declaration of Conformity
- Uygunluk Beyanı (AT veya AB Uygunluk Beyanı), imalatçının makinenin ilgili mevzuatın gereklerini karşıladığını imzalı olarak beyan ettiği ve CE işaretiyle birlikte makineye eşlik eden belgedir. Makinenin tanımını, uygulanan mevzuatı ve standartları ve teknik dosyayı derlemeye yetkili kişiyi içerir.
- Diğer adları: AT Uygunluk Beyanı, AB Uygunluk Beyanı, DoC, Declaration of Conformity
Bakım ve servis
Periyodik bakım, yedek parça, kart tamiri ve arıza süresi ölçüleri gibi mevcut robotları ve hatları çalışır durumda tutmakla ilgili terimleri kapsar.
- Bakım anlaşmasıİngilizcesi: Maintenance contract
- Bakım anlaşması, periyodik bakımların ve arıza müdahalelerinin kapsamının ve fiyatının, çoğu zaman da yanıt süresi ve yedek parça koşullarının önceden belirlendiği servis anlaşmasıdır. İşletme için değeri, arıza anında kimin, ne kadar sürede ve hangi bilgiyle geleceğinin baştan bilinmesidir.
- Diğer adları: bakım sözleşmesi, servis sözleşmesi, maintenance contract
- İlgili sayfa: Servis ve Yedek Parça
- Değişimli parçaİngilizcesi: Exchange part
- Değişimli parça, arızalı parçanın tamirini beklemek yerine müşteriye hemen test edilmiş, yenilenmiş bir eşdeğerinin gönderildiği ve arızalı parçanın geri alındığı yedek parça modelidir. Duruş süresini tamir süresi kadar kısaltır; fiyatı genellikle iade edilen parçanın tamir edilebilir olmasına bağlıdır.
- Diğer adları: exchange parça, değişim parçası, takas parça, exchange part
- İlgili sayfa: Robot yedek parça
- Dress packİngilizcesi: Dress pack
- Dress pack, torç veya tutucuya giden kablo, hortum ve sinyal hatlarını robot kolu boyunca taşıyan, koruyan ve yönlendiren kılıf ve bağlantı sistemidir. Kaynak robotlarında özellikle sürekli büküldüğü bilek bölgesinde hızlı aşınır; aşınmış bir dress pack tel besleme sorunlarına, gaz kaçağına ve kablo kopmasına yol açar.
- Diğer adları: kablo paketi, hortum paketi, robot kablo demeti, dresspack
- İlgili sayfa: Robot bakımı
- Hücre taşımaİngilizcesi: Cell relocation
- Hücre taşıma, çalışan bir robot hücresinin sökülüp başka bir üretim holüne ya da tesise nakledilmesi, yeniden kurulup terazilenmesi, robot eksenlerinin kalibrasyonunun kontrol edilmesi, emniyetinin yeniden doğrulanması ve tekrar devreye alınmasıdır. Makinede önemli değişiklik sayılabileceği için risk değerlendirmesi gözden geçirilmelidir; iş genellikle planlı bir duruş penceresine sığdırılır.
- Diğer adları: robot hücresi taşıma, hat taşıma, fabrika taşıma, relocation
- İlgili sayfa: Robot hücresi taşıma
- Kart tamiriİngilizcesi: Board-level repair
- Kart tamiri, arızalı bir elektronik kartın (sürücü, güç kaynağı, kontrol veya I/O kartı) komple değiştirilmesi yerine arızalı bileşeninin bulunup değiştirilmesi ve kartın test edilmesidir. Kartı artık üretilmeyen veya teslim süresi uzun olan eski kontrolcü nesilleri için çoğu zaman en hızlı ve en düşük maliyetli yoldur; kartın tamir edilip edilemeyeceğini hasarın boyutu ve bileşenlerin bulunabilirliği belirler.
- Diğer adları: kart seviyesinde tamir, elektronik kart onarımı, komponent seviyesinde tamir, board repair
- İlgili sayfa: Kart ve sürücü tamiri
- MTBFİngilizcesi: MTBF
- MTBF (arızalar arası ortalama süre), onarılabilir bir ekipmanın iki arıza arasında ortalama ne kadar çalıştığıdır; toplam çalışma süresinin arıza sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Yüksek MTBF ekipmanın güvenilirliğini, düşük MTTR ise arızadan ne kadar hızlı dönüldüğünü gösterir; ikisi birlikte kullanılabilirliği belirler.
- Diğer adları: arızalar arası ortalama süre, ortalama arıza aralığı, mean time between failures
- İlgili sayfa: Robot bakımı
- MTTRİngilizcesi: MTTR
- MTTR (ortalama onarım süresi), bir arızanın başlangıcından ekipmanın yeniden çalışır hâle gelmesine kadar geçen ortalama süredir; toplam onarım süresinin arıza sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Teşhis, parça bekleme ve tamir süresini kapsar; yedek parçanın rafta olması ve teknisyenin o kontrolcü neslini tanıması MTTR'yi doğrudan kısaltır.
- Diğer adları: ortalama onarım süresi, ortalama tamir süresi, mean time to repair
- İlgili sayfa: Servis ve Yedek Parça
- Periyodik bakımİngilizcesi: Preventive maintenance
- Periyodik bakım, ekipmanın arıza beklenmeden üreticinin belirlediği çalışma saati veya takvim aralıklarında kontrol edildiği ve aşınan parçalarının değiştirildiği planlı bakımdır. Robotlarda redüktör yağı veya gres değişimi, yedek pil değişimi, kablo demeti ve fren kontrolü, kontrolcü fan ve filtre temizliği ile program yedeği tipik kalemlerdir.
- Diğer adları: önleyici bakım, planlı bakım, koruyucu bakım, preventive maintenance
- İlgili sayfa: Robot bakımı
- Plansız duruşİngilizcesi: Unplanned downtime
- Plansız duruş, bir makinenin veya hattın arıza, parça eksikliği gibi önceden planlanmamış bir nedenle üretim yapamadığı süredir. Maliyeti yalnızca tamir masrafı değildir; kaybedilen üretim, fazla mesai ve otomotivde müşterinin hattını durdurma riski de buna dâhildir.
- Diğer adları: arıza duruşu, beklenmeyen duruş, unplanned downtime
- İlgili sayfa: Servis ve Yedek Parça
- Redüktör yağ değişimiİngilizcesi: Gearbox oil change
- Redüktör yağ değişimi, robot eksenlerindeki redüktörlerin yağının veya gresinin robot üreticisinin belirlediği çalışma saati aralıklarında, belirtilen tip ve miktarda yenilenmesidir. Ertelenirse redüktörde aşınma ve boşluk artar, robotun tekrarlanabilirliği bozulur ve sonunda pahalı bir redüktör değişimi gerekir.
- Diğer adları: gres değişimi, redüktör yağlama, şanzıman yağı değişimi, gearbox oil change
- İlgili sayfa: Robot bakımı
- Robot yedek piliİngilizcesi: Backup battery
- Robot yedek pili, birçok robotta robot kapalıyken eksenlerin konum bilgisini, yani motorların tur sayaçlarını koruyan pildir. ABB robotlarda bu pil robot üzerindeki seri ölçüm kartını (SMB, Serial Measurement Board) besler; pil bittiğinde konum bilgisi kaybolur ve robot yeniden çalışmadan önce tur sayaçlarının güncellenmesi gerekir. Bu yüzden periyodik bakımda değiştirilir.
- Diğer adları: SMB pili, enkoder pili, pozisyon pili, backup battery
- İlgili sayfa: Robot bakımı
- Yedek parçaİngilizcesi: Spare parts
- Yedek parça, arıza veya bakım sırasında değiştirilmek üzere tutulan parçadır; robotlarda en kritikleri sürücü ve kontrol kartları, motorlar, redüktörler, el terminalleri ve kablo demetleridir. Asıl soru parçanın fiyatı değil, arıza anında yakında bir rafta olup olmadığı ve parça gelene kadar hattın ne kadar duracağıdır.
- Diğer adları: robot yedek parça, kritik yedek parça, spare parts
- İlgili sayfa: Robot yedek parça
Mekanik tasarım ve imalat
Parçayı robotun önünde her seferinde aynı yerde tutan fikstürleri ve bağlama elemanlarını, parçayı robota getiren konveyörleri ve bunların imalatını anlatır.
- 3-2-1 konumlandırma prensibiİngilizcesi: 3-2-1 locating principle
- 3-2-1 konumlandırma prensibi, bir parçanın altı serbestlik derecesini bir yüzeyde üç, ikinci bir yüzeyde iki ve üçüncü bir yüzeyde bir referans noktasıyla tam olarak tanımlayan fikstür tasarım kuralıdır. Böylece parça ne eksik ne fazla tanımlanır; ince ve esnek sac parçalarda sarkmayı önlemek için ek destek noktaları eklenir (N-2-1).
- Diğer adları: 3-2-1 kuralı, 3-2-1 prensibi, 3-2-1 locating
- İlgili sayfa: Fikstür
- Bağlama elemanıİngilizcesi: Clamp
- Bağlama elemanı (klemp), parçayı konum pimlerine ve referans yüzeylerine bastırarak işlem sırasında yerinden oynamasını engelleyen elemandır. Konumu pimler belirler, bağlama elemanı yalnızca tutar; parçayı yerinden iten veya deforme eden bir bağlama konum hatasına yol açar.
- Diğer adları: klemp, bağlama, kilit, toggle clamp, clamp
- İlgili sayfa: Fikstür
- Biriktirmeli konveyörİngilizcesi: Accumulation conveyor
- Biriktirmeli konveyör, ürünlerin birbirine baskı yapmadan veya az baskıyla sıraya girip beklemesine izin vererek istasyonlar arasında tampon stok oluşturan konveyördür. Bir istasyon kısa süre durduğunda önceki ve sonraki istasyonların çalışmaya devam etmesini sağlar; sıfır basınçlı tipleri bölgelere ayrılmış rulolarla çalışır.
- Diğer adları: tampon konveyör, buffer konveyör, akümülasyon konveyörü, accumulation conveyor
- İlgili sayfa: Konveyör
- Fabrikasyonİngilizcesi: Fabrication
- Fabrikasyon, profil, boru ve sacın kesilip bükülerek ve kaynaklanarak şase, robot kaidesi, çerçeve ve platform gibi yapısal parçalara dönüştürülmesidir. Kaynak ısısı parçayı çarpıttığı için hassas yüzeyler genellikle kaynaktan sonra talaşlı imalatla işlenir.
- Diğer adları: kaynaklı imalat, çelik konstrüksiyon imalatı, fabrication
- İlgili sayfa: Talaşlı imalat ve fabrikasyon
- Fikstürİngilizcesi: Fixture
- Fikstür, parçayı her seferinde aynı konumda tutan ve sabitleyen bağlama düzeneğidir; referans yüzeyleri, konum pimleri, bağlama elemanları ve çoğu zaman parça var sensörlerinden oluşur. Robot kaynağında kaliteyi büyük ölçüde fikstür belirler: parça fikstüre her seferinde farklı oturuyorsa robot ne kadar tekrarlanabilir olursa olsun yanlış yere kaynak yapar.
- Diğer adları: aparat, jig, kaynak fikstürü, bağlama aparatı, fixture
- İlgili sayfa: Fikstür
- Konum pimiİngilizcesi: Locating pin
- Konum pimi, parçadaki bir deliğe veya kanala girerek parçayı fikstürde doğru yere oturtan pimdir; genellikle biri yuvarlak, diğeri elmas kesitli iki pim birlikte kullanılır. Pim aşındıkça parça boşluk kazanır ve konumu kayar; bu yüzden pimler sertleştirilmiş ve değiştirilebilir olarak tasarlanır.
- Diğer adları: referans pimi, merkezleme pimi, pim, locating pin
- İlgili sayfa: Fikstür
- Konveyörİngilizcesi: Conveyor
- Konveyör, parça, koli veya paletleri bir noktadan diğerine sürekli ya da kontrollü adımlarla taşıyan mekanik sistemdir; bantlı, rulolu, zincirli ve modüler plastik bantlı tipleri vardır. Robot hücrelerinde parçayı robota getirip götürür ve hücreyi hattın geri kalanına bağlar.
- Diğer adları: taşıma bandı, bantlı konveyör, rulolu konveyör, conveyor
- İlgili sayfa: Konveyör
- Parça sunumuİngilizcesi: Part presentation
- Parça sunumu, parçaların robota hangi konum ve yönelimde ve hangi düzenekle (çekmece, konveyör, palet, kasa veya görüntü işlemeyle yeri bulunan rastgele yığın) getirildiğidir. Taşıma ve makine besleme hücrelerinde başarıyı çoğu zaman robot değil parça sunumu belirler: rastgele yönlerde gelen bir parçayı almak, düzenli gelen bir parçayı almaktan çok daha zordur.
- Diğer adları: parça besleme, parça sunum sistemi, part presentation
- İlgili sayfa: Makine besleme
- Pnömatik bağlamaİngilizcesi: Pneumatic clamp
- Pnömatik bağlama, basınçlı havayla çalışan bir silindirle açılıp kapanan ve PLC veya robot tarafından kumanda edilen bağlama elemanıdır. Otomatik kaynak fikstürlerinde standarttır; açık ve kapalı konumu sensörlerle izlenir, böylece robot parça bağlanmadan kaynağa başlamaz.
- Diğer adları: pnömatik klemp, pnömatik kilit, havalı bağlama, pneumatic clamp
- İlgili sayfa: Fikstür
- Talaşlı imalatİngilizcesi: Machining
- Talaşlı imalat, malzemeden frezeleme, tornalama, delme ve taşlama gibi yöntemlerle talaş kaldırarak parçayı istenen ölçü ve toleransa getirme işidir. Fikstür plakaları, pim yuvaları ve tutucu parçaları gibi hassas konum gerektiren parçalar bu yöntemle üretilir.
- Diğer adları: talaşlı işleme, CNC işleme, machining
- İlgili sayfa: Talaşlı imalat ve fabrikasyon
Proje ve devreye alma
Bir robot hücresi projesinde teknik şartnameden kabul testlerine ve seri üretime geçişe kadar her aşamada kullanılan terimlerdir.
- Devreye almaİngilizcesi: Commissioning
- Devreye alma, sahada kurulan bir makinenin veya hücrenin elektrik ve haberleşme kontrollerinin yapıldığı, emniyet fonksiyonlarının test edildiği, programların gerçek ekipmanla ayarlandığı ve ilk parçaların üretildiği aşamadır. Montajın bitişi ile seri üretime geçiş arasındaki işi kapsar.
- Diğer adları: işletmeye alma, devreye alma çalışması, commissioning
- İlgili sayfa: Saha montajı ve devreye alma
- FATİngilizcesi: FAT
- FAT (fabrika kabul testi), makinenin veya robot hücresinin sevkiyattan önce entegratörün atölyesinde kurulup, genellikle müşterinin de katılımıyla, sözleşmede tanımlanan fonksiyon ve performans kriterlerine göre test edildiği kabul aşamasıdır. Sorunları sahaya gitmeden bulmayı sağlar; ancak gerçek hat koşullarında ve seri üretim parçalarıyla yapılan SAT'ın yerini tutmaz.
- Diğer adları: fabrika kabul testi, ön kabul, factory acceptance test
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- Keşif ziyaretiİngilizcesi: Discovery visit
- Keşif ziyareti, bir projenin başında mühendisin tesise gelip parçayı, mevcut istasyonu, zemin alanını, hedef çevrim süresini ve yıllık adedi yerinde incelediği ziyarettir. Konseptin ve teklifin gerçek koşullara dayanmasını sağlar; ölçülmemiş bir parça varyasyonu veya gözden kaçan bir kolon sonradan projenin en pahalı sürprizi olabilir.
- Diğer adları: keşif, saha keşfi, ön inceleme, discovery visit
- İlgili sayfa: İletişim
- Run-at-rateİngilizcesi: Run-at-rate
- Run-at-rate, bir üretim hattının veya hücrenin müşterinin istediği adedi gerçek koşullarda, gerçek operatörler ve seri üretim malzemesiyle, belirlenen süre boyunca hedef hızda ve kalitede üretebildiğini kanıtlayan testtir. Otomotiv tedarik zincirinde OEM'ler yeni hat veya parça onayında bunu ister; simülasyondaki çevrim süresinin gerçekte tutup tutmadığını gösterir.
- Diğer adları: kapasite doğrulama testi, hedef hızda üretim testi, R@R, run@rate
- İlgili sayfa: post.cycle-time
- SATİngilizcesi: SAT
- SAT (saha kabul testi), makinenin veya robot hücresinin müşterinin tesisinde kurulup devreye alındıktan sonra gerçek parçalarla ve gerçek hat koşullarında sözleşmedeki kriterlere göre test edildiği kabul aşamasıdır. Çevrim süresi, kalite ve emniyet fonksiyonları burada doğrulanır; birçok sözleşmede son ödeme ve garantinin başlangıcı SAT'a bağlıdır.
- Diğer adları: saha kabul testi, nihai kabul, site acceptance test
- İlgili sayfa: Saha montajı ve devreye alma
- Seri üretime geçişİngilizcesi: Ramp-up
- Seri üretime geçiş (ramp-up), devreye alınan bir hücrenin düşük adetlerle başlayıp hedef çevrim süresine ve hedef kaliteye ulaşana kadar kademeli olarak hızlandırıldığı dönemdir. Gerçek parça varyasyonu, operatör alışkanlıkları ve küçük ayar sorunları en çok bu dönemde ortaya çıkar.
- Diğer adları: ramp-up, üretim rampası, devreye alma sonrası hızlanma
- İlgili sayfa: Saha montajı ve devreye alma
- Teknik şartnameİngilizcesi: URS
- Teknik şartname (URS, kullanıcı gereksinim şartnamesi), müşterinin bir makineden veya hücreden beklentisini, yani parçaları, adetleri, hedef çevrim süresini, kalite kriterlerini, tercih edilen marka ve standartları ve kabul koşullarını yazılı olarak tanımlayan belgedir. Teklifleri karşılaştırılabilir kılar ve FAT ile SAT'ta neyin test edileceğinin dayanağıdır.
- Diğer adları: URS, kullanıcı gereksinim şartnamesi, şartname, user requirement specification
- Yerleşimİngilizcesi: Layout
- Yerleşim (layout), robot, fikstür, konveyör, emniyet çiti, kontrol panoları ve operatör alanlarının fabrika zemininde nereye konacağını gösteren plandır. Parça akışı, erişim, forklift yolları, bakım alanı ve emniyet mesafeleri yerleşimde belirlenir; robot erişimi ve çevrim süresi genellikle bu plan üzerinden simülasyonla doğrulanır.
- Diğer adları: layout, yerleşim planı, hücre yerleşimi, konsept yerleşim
- İlgili sayfa: Simülasyon ve çevrim süresi
Performans ve maliyet
Çevrim süresi, OEE, fire ve geri ödeme süresi gibi, bir hattın ne kadar ürettiğini ve yatırımın kendini ne zaman ödediğini ölçen terimleri içerir.
- Çevrim süresiİngilizcesi: Cycle time
- Çevrim süresi, bir istasyonun veya hücrenin bir parçayı (veya bir parça setini) tamamlaması için geçen süredir ve saniye olarak ifade edilir; yükleme, işlem, robot hareketleri ve boşaltma dâhildir. Takt süresinden uzunsa istasyon darboğaz olur; teklifte verilen çevrim süresi simülasyonla ve sahada run-at-rate ile doğrulanmalıdır.
- Diğer adları: çevrim zamanı, parça başı süre, cycle time
- İlgili sayfa: Simülasyon ve çevrim süresi
- Darboğazİngilizcesi: Bottleneck
- Darboğaz, bir hattın toplam çıktısını sınırlayan, çevrim süresi en uzun olan veya en sık duran istasyondur. Hattın kapasitesini darboğaz belirler; başka bir istasyonu hızlandırmak çıktıyı artırmaz, bu yüzden iyileştirme ve robot yatırımı önce darboğaza yapılır.
- Diğer adları: dar boğaz, kısıt istasyon, bottleneck
- İlgili sayfa: Simülasyon ve çevrim süresi
- Fireİngilizcesi: Scrap
- Fire (hurda), tamir edilemeyen veya tamiri ekonomik olmayan ve atılan hatalı parçadır; fire oranı da bunların toplam üretime oranıdır. Maliyeti malzemeyle sınırlı değildir: parçaya o ana kadar harcanan makine süresi, işçilik ve enerji de kaybolur.
- Diğer adları: hurda, ıskarta, fire oranı, scrap
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme
- Geri ödeme süresiİngilizcesi: Payback period
- Geri ödeme süresi, bir yatırımın sağladığı net tasarrufun veya ek kazancın yatırım tutarını karşılaması için geçen süredir; kabaca yatırım tutarının yıllık net kazanca bölünmesiyle hesaplanır. Basit olduğu için robot yatırımında en çok sorulan ölçüdür; ancak paranın zaman değerini ve geri ödemeden sonraki kazancı hesaba katmaz.
- Diğer adları: amortisman süresi, yatırımın geri dönüş süresi, payback period
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- İnsansız üretimİngilizcesi: Lights-out production
- İnsansız üretim, makinelerin ve robot hücrelerinin gece veya hafta sonu gibi dönemlerde başında operatör olmadan çalışmaya devam etmesidir. Bunun için yeterli parça stoku ve otomatik parça sunumu, güvenilir süreç izleme ve bir sorun olduğunda makineyi güvenle durdurup haber veren bir sistem gerekir.
- Diğer adları: insansız çalışma, karanlık fabrika, lights-out üretim, lights-out manufacturing
- İlgili sayfa: Makine besleme
- İzlenebilirlikİngilizcesi: Traceability
- İzlenebilirlik, her parçanın ne zaman, hangi hücrede, hangi parametrelerle ve hangi malzemeyle üretildiğinin ve hangi kontrollerden geçtiğinin kaydedilip parça veya seri numarasıyla geriye doğru bulunabilmesidir. Otomotivde bir müşteri şikâyetinde veya geri çağırmada etkilenen parça grubunu daraltmayı sağlar ve OEM'ler tarafından giderek daha sık istenir.
- Diğer adları: parça izlenebilirliği, kaynak izlenebilirliği, traceability
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme
- OEEİngilizcesi: OEE
- OEE (toplam ekipman etkinliği), bir ekipmanın planlanan üretim süresini ne kadar iyi kullandığını gösteren ve kullanılabilirlik × performans × kalite olarak hesaplanan yüzdedir. Kullanılabilirlik duruşları, performans yavaş çalışmayı ve kısa duraksamaları, kalite ise hurda ve yeniden işlenen parçaları yansıtır; hangi kaybın en büyük olduğunu göstermesi tek bir sayıdan daha değerlidir.
- Diğer adları: toplam ekipman etkinliği, ekipman etkinliği, overall equipment effectiveness
- İlgili sayfa: Makine ve hat otomasyonu
- ROIİngilizcesi: ROI
- ROI (yatırımın geri dönüşü), bir yatırımın sağladığı net kazancın yatırım tutarına oranıdır ve yüzde olarak ifade edilir. Robot hücresinde kazanç tarafına işçilik maliyeti, artan çıktı ve azalan fire ile yeniden işleme girer; hesap, varsayılan vardiya sayısı ve çevrim süresi kadar doğrudur.
- Diğer adları: yatırımın geri dönüşü, yatırım getirisi, return on investment
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- Takt süresiİngilizcesi: Takt time
- Takt süresi, müşteri talebini karşılamak için her parçanın hattan çıkması gereken süredir; kullanılabilir üretim süresinin talep edilen adede bölünmesiyle hesaplanır. Örneğin 25.200 saniyelik bir vardiyada 840 parça isteniyorsa takt süresi 30 saniyedir; her istasyonun çevrim süresi bunun altında kalmalıdır.
- Diğer adları: takt zamanı, takt, takt time
- İlgili sayfa: post.cycle-time
- Toplam sahip olma maliyetiİngilizcesi: TCO
- Toplam sahip olma maliyeti (TCO), bir makinenin satın alma fiyatına ek olarak kurulum, enerji, bakım, yedek parça, duruş, eğitim ve ömür sonundaki yenileme maliyetlerini de içeren toplam maliyetidir. Satın alma fiyatı düşük ama yedek parçası zor bulunan bir sistem, TCO hesabında daha pahalı çıkabilir.
- Diğer adları: TCO, toplam sahiplik maliyeti, total cost of ownership
- Üretim çıktısıİngilizcesi: Throughput
- Üretim çıktısı (throughput), bir hücrenin veya hattın belirli bir sürede ürettiği iyi parça sayısıdır, örneğin saatte veya vardiyada parça. Teorik kapasiteden farklıdır: duruşlar, darboğaz, fire ve yeniden işleme gerçek çıktıyı düşürür.
- Diğer adları: çıktı, saatlik üretim, throughput
- İlgili sayfa: Robot Hücreleri
- Yeniden işlemeİngilizcesi: Rework
- Yeniden işleme, hatalı çıkan bir parçanın hurdaya ayrılmak yerine tamir edilerek kabul edilebilir hâle getirilmesidir; kaynakta eksik dikişin elle tamamlanması veya gözenekli bölgenin taşlanıp yeniden kaynatılması gibi. Parça kurtarılır ama işçilik, zaman ve kontrol maliyeti oluşur, tamir edilen parça da yeni bir hata riski taşır.
- Diğer adları: tamir, rötuş, rework
- İlgili sayfa: Kaynak banyosu izleme