Hat sonu, fabrikanın en zor doldurulan istasyonu
Hat sonunda bir operatör vardiya boyunca 25 kg'lık çuvalları ya da dolu kolileri kaldırır, döner ve palete dizer. Bu iş, bel ve omuz sakatlıklarının en sık görüldüğü işlerden biridir. Personel devir hızı yüksektir ve her vardiya için bu istasyona kişi bulmak ayrı bir dert olur.
Yorgunluk dizilime de yansır. Vardiyanın sonuna doğru katlar kayar, palet nakliyede devrilir ya da alttaki koliler ezilir. Hat ne kadar hızlanırsa hızlansın, paleti dizen kişi yetişemiyorsa hat sonu darboğaz olarak kalır.
Paletleme hücresi nasıl çalışır?
Ürün konveyörle hücreye gelir, gerekirse döndürülür ve gruplanır. Robot ürünü tutucuyla (gripper) alır ve desene göre palete bırakır. Hücreyi oluşturan parçalar şunlardır:
- Dizilim deseni: Ürünlerin bir kattaki yerleşimi. Katlar genellikle sırayla döndürülerek birbirine kilitlenir, böylece palet nakliyede dağılmaz.
- Ara karton (ara levha): Katların arasına konan karton ya da plastik levha. Robot bunu aynı tutucu üzerindeki vantuzlarla magazinden alıp yerine koyabilir.
- Palet besleme ve değişimi: Boş paletler bir palet magazininden gelir. Çoğu hücrede iki palet istasyonu bulunur; robot birini doldururken diğerindeki dolu palet alınır.
- Streç sarmaya aktarım: Dolu palet konveyörle streç sarma makinesine ve etiketlemeye gider. Mevcut streç sarma makinenizle sinyal alışverişini hücrenin parçası olarak kurarız.
- Reçeteyle ürün değişimi: Her ürünün ölçüsü, ağırlığı, deseni ve kat sayısı bir reçetede tutulur. Ürün değiştiğinde operatör panelden reçeteyi seçer; robot programına dokunmak gerekmez.
Tutucunun tipini ürün belirler. Koli ve düz yüzeyli ambalajlar için vakumlu tutucu kullanılır; bölgelere ayrılmış vakum, aynı anda bir ya da birkaç koli almayı sağlar. Çuval çoğu zaman vakumla güvenle tutulamaz; bu yüzden alttan taşıyan çatal tipi tutucuyla alınır. Kasa ve yandan sıkıştırılabilen paketler için kıskaçlı tutucu uygundur. Ayrıntılar tutucu tasarımı sayfasında.
Bir sınırı baştan söyleyelim: paletleme hücresi düzgün gelen ürünü dizer. Ezik koli, şişkin çuval ya da konveyörde birbirine yapışmış ürün hücrede de sorun çıkarır. Ürününüzün hatta nasıl geldiğini keşifte birlikte izleriz.
Palet değişimi sırasında emniyet
Hücre çitle çevrilir, paletin girip çıktığı açıklıklara ışık perdesi konur. Dolu palet konveyörle dışarı çıkarken ışık perdesi kısa bir süre devre dışı kalır; buna muting denir. Muting sensörleri perdenin önüne ve arkasına yerleştirilir ve perdeyi yalnızca bu sensörleri doğru sırayla geçen bir palet için köprüler. İçeri yürüyen bir kişi bu sırayı oluşturamaz; perdeyi keser ve robot durur.
Forkliftin ya da operatörün girdiği palet istasyonuna robot giremez. Bu sınır emniyet devresiyle ya da robotun emniyet sertifikalı bölge izleme yazılımıyla (örneğin ABB SafeMove, KUKA SafeOperation) sağlanır. Robot bu sırada diğer istasyonda çalışmaya devam eder. Emniyet devresinin gereken performans seviyesi (PL) risk değerlendirmesinden çıkar.
İşbirlikçi robotla paletleme ne zaman mantıklı?
Hat hızı düşükse ve alan darsa işbirlikçi robot (cobot) iyi bir seçenektir. Daha küçük bir alana sığar ve çoğu zaman tam çit gerektirmez. Bunun bir bedeli de vardır: cobot daha yavaş çalışır, daha az taşır ve yüksek paletlere ulaşmak için çoğu zaman bir kaldırma kolonuna ihtiyaç duyar. Taşıma kapasitesi hesabına tutucunun ağırlığı da girer.
Cobot da risk değerlendirmesi yapılmadan çitsiz kurulmaz. Çoğu uygulamada bir alan tarayıcı yaklaşan kişiyi algılayıp robotu yavaşlatır ya da durdurur. Ürününüz ağırsa ya da hat hızınız yüksekse doğru seçim endüstriyel bir paletleme robotudur. Hangisinin işinize uyduğunu sayılarla birlikte konuşuruz.
Nasıl ilerliyoruz?
- Keşif ve veri toplama: Ürün ölçüleri ve ağırlıkları, palet tipi (örneğin 1200 x 800 mm EUR palet), istenen desenler, hat hızı ve vardiya düzeni.
- Yerleşim ve simülasyon: Hücreyi simülasyonda kurar, çevrim süresini hat hızına karşı kontrol ederiz.
- Tasarım ve imalat: Tutucu, konveyörler, çit, elektrik panosu ve PLC programı.
- Sevkiyat öncesi test: Sevkiyattan önce hücrenin çalıştığını birlikte görürüz.
- Kurulum, devreye alma ve eğitim: Operatörlerinize reçete seçmeyi ve palet değişimini, bakım ekibinize de arıza durumlarında ne yapılacağını gösteririz.
Sık sorulan sorular
Saatte kaç palet çıkar? Ürün ağırlığına, desene, robotun tek seferde kaç ürün aldığına ve palet değişim süresine bağlıdır. Bu sayıyı tahmin etmeyiz; sizin ürününüz ve deseninizle simülasyonda hesaplarız.
Tek robot birden fazla hattı paletleyebilir mi? Robotun çevrim süresi hatların toplam hızına yetiyorsa evet. Robot her hattın ürününü kendi paletine dizer. Bunu da kurulumdan önce simülasyonda kontrol ederiz.
Yeni ürün eklemek için programcı gerekir mi? Hücre, programcı gerektirmeyecek şekilde kurulabilir. Hangi parametrelerin (ölçü, desen, kat sayısı) operatörün değiştirebileceği şekilde açık olacağını tasarımda birlikte belirleriz.